rozdział czwarty
300 przepisów na zdrowe i smaczne dania
Zupa kalafiorowa
1 średni kalafior, 1 marchewka, 1 mała pietruszka, kawałek selera, 1 cebula, 4 ziemniaki, 2 ząbki czosnku, 2 łyżki oleju słonecznikowego, 3 łyżki zielonej natki z pietruszki, pieprz, tymianek, sól
Na rozgrzany na patelni olej wrzucić posiekaną w drobną kostkę marchewkę, pietruszkę, selera, cebulę i czosnek. Całość podrumienić. Przełożyć do garnka, zalać wodą. Doprowadzić do wrzenia, dodaa sól. Na wrzącą wodę wrzucać kalafior podzielony na małe różyczki, ziemniaki pokrojone w drobną kostkę. Gotować na wolnym ogniu około pół godziny. Pod koniec gotowania przyprawić pieprzem i przyprawami. Przed podaniem dodać zieloną natkę pietruszki.
Zupa pomidorowa z kremem z migdałów
1 kg pomidorów, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, 2 łyżki oliwy tłoczonej na zimno lub masła, przyprawy: łyżka tymianku, bazylia, pieprz, sól; na krem migdałowy: garść migdałów
Cebulę i czosnek pokroić drobno i podrumienić na patelni. Pomidory sparzyć wrzątkiem i obrać ze skórki. Zalać wodą i gotować razem z podsmażoną cebulą na wolnym ogniu około 15-20 minut. Zmiksować lub przetrzeć przez sito. Dodać przyprawy. Przygotować krem migdałowy: namoczyć migdały, obrać ze skórki i utrzeć w moździerzu lub mikserem na krem. Można także przepuścić migdały przez maszynkę. Przed podaniem nakładamy kilka łyżek kremu na zupę.
Prawdziwy żur z razowej mąki
na żur: 10 łyżek razowej mąki, 1,5 szklanki wody, 2 ząbki czosnku, przyprawy: sól, kminek; na zupę: 1 marchewka, 1 pietruszka, cebula, por, pół selera, 3 liście laurowe, pieprz, sól
Mąkę zalać wodą w dużym szklanym słoju i przykryć szczelnie, najlepiej papierową serwetką. Odstawić w ciepłe miejsce na kilka dni. Mieszać drewnianą łyżką 2 razy dziennie. Gdy żur się zakisi - przygotować zupę. Ugotować wywar z warzyw: marchewki, pietruszki, cebuli, pora, selera i liści laurowych z pieprzem. Odcedzić warzywa, które można użyć do sałatki warzywnej. Wywar połączyć z żurem, dodać przyprawy: kminek, pieprz i sól i zagotować. Podawać z grzankami z razowego chleba.
Żurek z grzybami
1 marchewka, 1 pietruszka, 1 cebula, pół selera, pół pora, 6-7 dużych pieczarek, 3 łyżki oliwy, 3 listki laurowe, pieprz, sól, ziele angielskie, 2 ząbki czosnku
Oczyścić i rozdrobnić warzywa: marchewkę, pietruszkę, selera i pora. Wrzucić na wrzącą osoloną wodę razem z przyprawami: pieprzem i liśćmi laurowymi i gotować około 20 minut. Odcedzić wywar, warzywa można użyć na sałatkę warzywną. Na patelni rozgrzać oliwę i podsmażyć umyte, pokrojone w ćwiartki pieczarki i drobno pokrojoną w kostkę cebulę. Dodać do wywaru i gotować razem około 5 minut. Przyprawić roztartym czosnkiem i jeśli trzeba to solą i pieprzem.
Zupa - krem z cukini
0,5 kg cukini, 30 dag ziemniaków, 2 cebule, 2 łyżki oliwy z oliwek, 1 marchewka, kawałek selera, 1 pietruszka, natka z pietruszki, sól, pieprz, tymianek, bazylia
Oczyścić i obrać warzywa. Wrzucić pokrojone w kostkę: cukinię, ziemniaki, marchewkę, selera, pietruszkę, cebulę do wrzącej osolonej wody i gotować 15-20 minut. Ostudzić i zmiksować wszystkie składniki, dodać oliwę z oliwek i posiekaną natkę z pietruszki. Przyprawić do smaku ziołami. Można podawać zupę z grzankami z razowego chleba.
Jesienna kartoflanka
4 ziemniaki, 10 dag tofu, 1 por, 2 łyżki oliwy, 2 łyżki soku z cytryny, natka z pietruszki, pieprz
Ziemniaki obrać i pokroić w drobną kostkę. Pora oczyścić i pokroić również w drobną kostkę. Na patelni rozgrzać oliwę i wrzucić pora i ziemniaki. Obsmażyć mieszając. Przełożyć do garnka, zalać wodą lub wywarem z jarzyn. Gotować około 25 minut. Pod koniec gotowania dodać drobno pokrojony w kostkę ser tofu. Po zdjęciu z ognia dodać sok z cytryny i posiekaną natkę z pietruszki.
Zupa z bakłażana i pieczarek
2 bakłażany, 20 dag pieczarek, 2 ziemniaki, 1 marchew, 1 pietruszka, 1 seler, 3 łyżki posiekanego szczypiorku, 2 pomidory, 2 łyżki oliwy z oliwek, przyprawy: pieprz, tymianek, oregano, sól
Pokrojone w bardzo drobną kostkę marchew, pietruszkę, seler krótko podsmażyć na patelni z oliwą. Grzyby oczyścić i pokroić, wrzucić na wrzątek i gotować 30 minut. Do rondla włożyć podsmażone warzywa, grzyby, surowe, pokrojone w kostkę ziemniaki dodać wody i gotować około 20 minut. Na koniec posolić i dodać rozgniecione pomidory bez skórki, a następnie zupę zmiksować. Upiec w piekarniku bakłażany na blasze wysmarowanej olejem. Zdjąć z nich skórkę i pokroić na plastry. Dodać do zmiksowanej zupy.
Słodka zupa z papryki
3 czerwone papryki, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, 3 pomidory, szklanka wywaru z warzyw, 2 łyżki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno, przyprawy: majeranek, pieprz, sól
Oczyścić i upiec papryki w piekarniku przez około 15-20 minut. Ostudzić, obrać ze skórki, a miąższ pokroić w drobne kawałki. Obrać i pokroić w drobną kostkę cebulę, sparzyć, obrać ze skórki i pokroić w ćwiartki pomidory, rozgnieść ząbki czosnku. Na dużej patelni rozgrzać olej, wrzucić pokrojoną cebulę i czosnek. Podsmażyć. Dodawać kolejno pozostałe składniki: upieczoną paprykę, pomidory. Po paru minutach przełożyć z patelni całość do rondelka, dodać bulionu i wody i gotować na średnim ogniu około pół godziny. Przyprawić ziołami i solą. Można podawać z grzankami z razowego chleba.
Zielona zupa z pszenicy
pół szklanki pszenicy, pęczek włoszczyzny, 0,5 kg ziemniaków, 3-4 łyżki oleju tłoczonego na zimno, sól, przyprawy: ziele angielskie, liść laurowy, pęczek zielonej pietruszki
Namoczyć pszenicę na 8-10 godzin, ugotować. Włoszczyznę obrać, zetrzeć warzywa na tarce, dodać pokrojone w kostkę ziemniaki. Wrzucić warzywa i przyprawy na wrzącą, osoloną wodę i ugotować. Połączyć z ugotowaną pszenicą, przyprawić do smaku olejem i solą, ewentualnie kminkiem. Podawać z zieloną pietruszką.
Zupa z grzybów
pęczek włoszczyzny, 50 dag świeżych grzybów, 2 cebule, 2 łyżki oleju tłoczonego na zimno, 1 łyżka mąki, pieprz, sól, 2 liście laurowe, ziele angielskie, pęczek natki z pietruszki
Włoszczyznę umyć, oczyścić i zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Zalać wodą, dodać przyprawy i ugotować wywar. Grzyby oczyścić, umyć i pokroić w kostkę. Pokroić również w kostkę oczyszczoną cebulę. Grzyby i cebulę dusić razem w rondelku na niewielkiej ilości tłuszczu i wody. Wrzucić do wywaru z warzyw. Zrobić zasmażkę: mąkę podprażyć na patelni, dodać łyżkę oleju, rozetrzeć, następnie dodać trochę wywaru, dobrze wymieszać, wlać do zupy, zagotować. Doprawić zupę solą i pieprzem. Podawać posypaną drobno posiekaną natką pietruszki lub z grzankami z razowego chleba.
...
Sałatka z ziemniaków i rzodkiewek
50 dag ziemniaków, pęczek rzodkiewki, kawałek pora, 2 łyżki oliwy z oliwek, cytryna, 1 łyżka musztardy, sól, pieprz, tymianek
Ziemniaki opłukać i ugotować w łupinach. Schłodzić i obrać ze skórki, pokroić w kostkę. Umyć rzodkiewkę i pora, pokroić na talarki. W naczyniu połączyć oliwę, wyciśnięty sok z cytryny, musztardę i przyprawy. Dodać trochę wody i dokładnie wymieszać. Warzywa zalać przygotowanym sosem. Dekorować natką pietruszki i ćwiartkami rzodkiewek.
Surówka z kalafiora i rzodkiewek
1 mały kalafior, 2 pęczki rzodkiewek, 3 łyżki oliwy, sól i pieprz do smaku
Umyć warzywa, podzielić kalafior na małe różyczki, pokroić rzodkiewki w talarki. Włożyć do salaterki. Przygotować sos: pół szklanki wody zmieszać z sokiem z połowy cytryny i 3 łyżkami oleju słonecznikowego. Dodać do smaku sól i pieprz. Tak przygotowanym sosem polać warzywa i wymieszać. Posypać natką z pietruszki.
Sałatka z kapusty włoskiej
ćwiartka kapusty włoskiej, 2 łyżki orzechów włoskich, 2 ząbki czosnku, 2 łyżki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno lub oliwy, sok z połowy cytryny, pieprz ziołowy, sól
Pokroić kapustę na cienkie paski, mieszając dusić rękami. Przygotować sos: rozetrzeć orzechy z czosnkiem, dodać sok z cytryny, sól, pieprz i olej. Zalać przygotowaną kapustę sosem i dokładnie wymieszać. Podawać udekorowane natką z pietruszki lub ćwiartkami pomidora.
Surówka z białej kapusty
1 mała kapusta biała, 1 papryka, 3 ogórki kiszone, pół szklanki ziaren sezamu, pół szklanki szczypiorku, cytryna, 2 łyżki oliwy, sól, pieprz
Słonecznik namoczyć na około 2 godziny. Umyć kapustę, poszatkować. Opłukać paprykę, wyciąć gniazda nasienne i pokroić w paseczki. Ogórki pokroić w talarki. Wszystkie składniki wymieszać w salaterce, zalać oliwą z cytryną i udekorować zielonymi listkami.
Pikantna sałatka z kapusty
1 mała główka czerwonej kapusty, 1 cebula, 1 czerwona papryka, 5 czarnych oliwek; składniki na sos: 2 łyżki oliwy z oliwek, sok z połówki cytryny, pęczek szczypiorku, 1 łyżeczka musztardy, sól, pieprz
Kapustę umyć i drobno poszatkować. Cebulę obrać i pokroić w drobną kostkę. Paprykę pokroić w paseczki. Przygotować sos: w naczyniu wymieszać oliwę z musztardą i z sokiem cytrynowym. Przyprawić solą i pieprzem i dodać pokrojony bardzo drobno szczypiorek. Pokrojone warzywa i oliwki ułożyć w salaterce i polać sosem. Udekorować oliwkami i szczypiorkiem.
Surówka z czerwonej kapusty
pół małej główki czerwonej kapusty, 2 kwaśne jabłka, sok z połowy cytryny, 2 łyżki rodzynek, 10 dag kiełków ze słonecznika lub ziaren słonecznika, 2 łyżki oliwy, pieprz
Poszatkować drobno kapustę, zetrzeć na grubej tarce jabłka. Do salaterki włożyć kapustę, starte jabłka, namoczone uprzednio przez około 2 godziny rodzynki i ziarna słonecznika, wlać sok z cytryny i oliwę, doprawić pieprzem i wszystko dokładnie wymieszać.
Sałatka z ogórka i kapusty pekińskiej
1 średniej wielkości kapusta pekińska, 1 ogórek, 2 łyżki octu ryżowego lub cytryny, pieprz, sól
Umyte liście kapusty pekińskiej pokroić na małe kawałki, włożyć do salaterki, posolić. Ogórek pokroić i dołożyć do kapusty. Wymieszać i doprawić octem ryżowym. Można też użyć soku cytrynowego.
Surówka z marchwi i rzepy
1 średnia czarna rzepa, 3 marchewki, mały pęczek koperku, mały pęczek szczypiorku; składniki na sos: 2 łyżki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno, sok z połowy cytryny, sól, pieprz
Obrać rzepę i marchew ze skórki i zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Przygotować sos: w naczyniu wymieszać olej z wyciśniętym sokiem z połowy cytryny, przyprawić do smaku solą i pieprzem. Wymieszać w salaterce marchew z rzepą, pokrojonym drobno szczypiorkiem i z przygotowanym sosem. Posypać pokrojonym drobno koperkiem.
Zielona sałatka z migdałami
25 dag zielonej fasolki szparagowej, pół szklanki migdałów, 2 łyżki oleju sezamowego, 35 dag brokułów, główka kapusty pekińskiej, sok z jednej cytryny, sól, pieprz, oregano
Rozgrzać olej na patelni i stopniowo dodawać oczyszczone, pokrojone drobno lub poszatkowane warzywa: brokuły, kapustę pekińską, fasolkę. Smażyć krótko - około 3-5 minut na dużym ogniu. Podlać szklanką wody, przykryć patelnię i dusić około 10 minut. Na koniec dodać pokrojone drobno migdały, przyprawić do smaku sokiem wyciśniętym z cytryny, solą i pieprzem.
...
Zapiekane kanapki z kiszoną kapustą
Kilka kromek razowego chleba, pół szklanki kiszonej kapusty, 2 pomidory, 1 łyżka oliwy, przyprawy: majeranek, kminek, tymianek
Na kromki skropione oliwą ułożyć kapustę i plasterki pomidorów. Posypać przyprawami. Ułożyć kanapki na blasze wysmarowanej tłuszczem i zapiec w piekarniku przez około 15 minut.
Zapiekane kanapki z cukinią i papryką
Kilka kromek razowego chleba, szklanka pokrojonej w drobną kostkę cukini, 1 cebula, duża czerwona papryka, 2 pomidory, ząbek czosnku, 2 łyżki oliwy z oliwek, przyprawy: oregano, bazylia, sól, pieprz
Ułożyć kromki na blasze wysmarowanej oliwą. Na kromkach ułożyć pokrojoną w drobną kostkę cukinię paprykę i cebulkę wymieszane ze zgniecionym ząbkiem czosnku. Na wierzch położyć pokrojone na plastry pomidory, po czym posypać przyprawami i wstawić do nagrzanego piekarnika na około 15 minut.
Kanapki z razowego chleba z majonezem i pomidorem
5 kromek chleba razowego, 2 pomidory, 1 mała cebulka lub szczypior, składniki na majonez: 5 dag mąki sojowej, kilka łyżek wody, 5 łyżek oleju ze słonecznika tłoczonego na zimno, sok z całej cytryny, sól, 2 łyżki musztardy, łyżka tartego chrzanu
Przygotować majonez: mąkę wymieszać (najlepiej zmiksować) z gorącą wodą i ugotować gęstą papkę. Gdy masa ostygnie, dodawać powoli sok z cytryny, musztardę i chrzan. Jeśli chcemy, aby majonez był ostrzejszy, można dodać więcej chrzanu lub musztardy. Następnie dodawać powoli po jednej kropli olej, aż do momentu, gdy masa będzie go przyjmować. Majonez powinien mieć gęstą konsystencję. Jeśli nie - to można go schłodzić w lodówce. Smarować majonezem kanapki, a na wierzch nakładać pokrojony w talarki pomidor. Posypać drobno posiekaną cebulką. Doskonałe danie na drugie śniadanie.
Placki chlebowe z pastą z grochu
składniki na placki: 20 dag mąki razowej pszennej, 10 dag mąki sojowej, łyżka kminku, łyżka siemienia lnianego, łyżka oleju, sól; składniki na pastę: 20 dag grochu, 3 ząbki czosnku, sól, tymianek, pieprz
Mąki wymieszać w misce razem, a następnie dodać pozostałe składniki: kminek, siemię, sól. Zagniatać ciasto dolewając małymi porcjami wodę, tak aby ciasto dało się formować. Formować placki, kłaść na blasze wysmarowanej olejem i piec kilkanaście minut na złoty kolor. Przygotować pastę: groch namoczyć na około 2 godziny, ugotować, odlać i przemielić razem z czosnkiem przez maszynkę lub zmiksować. Powstanie jednolita masa, do której dodać sól i inne przyprawy. Masą smarować placki bezpośrednio przed spożyciem. Posypać natką lub posiekaną cebulką.
Razowy przekładaniec z pomidorów i porów
50 dag porów, 50 dag pomidorów, 10 kromek razowego chleba do wyłożenia formy, 1 ząbek czosnku, 1 łyżeczka musztardy, 1 łyżka soku z cytryny, 1 łyżka oliwy z oliwek, pół łyżeczki pieprzu, pół łyżeczki tymianku, sól
Pory umyć i pokroić na talarki. Wrzucić na osolony wrzątek i gotować 5 minut. Odcedzić. Wywar z porów można użyć do przygotowania zupy. Przygotować sos: do naczynia włożyć rozgnieciony czosnek, musztardę, sok z cytryny, oliwę, pieprz, tymianek i sól, dodać kilka łyżeczek wody. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać. Dodać ugotowane uprzednio pory, wymieszać. Formę do pieczenia wyłożyć cienko pokrojonymi kromkami razowego chleba. Ułożyć warstwę z połowy porów, a następnie warstwę z pokrojonych w plastry pomidorów. Następnie warstwę porów i pomidorów. Przykryć warstwą chleba. Posypać pokrojoną w drobną kostkę cebulą. Wstawić do lodówki. Gdy stężeje wyłożyć na półmisek.
Zapiekanka z ziemniaków i kiszonej kapusty
około 10 ziemniaków, 1 kg kapusty kiszonej, garść suszonych grzybów, 5 łyżek oleju tłoczonego na zimno, 2 cebule, sól, pieprz, majeranek, tymianek, pieprz
Ziemniaki obrać i pokroić na plastry. Rozgrzać tłuszcz na patelni i podsmażyć plastry ziemniaków. Kiszoną kapustę włożyć do rondla razem z grzybami, podlać wodą i gotować około godzinę na wolnym ogniu. Pod koniec gotowania dodać podsmażoną na patelni, pokrojoną w kostkę cebulkę. Wyjąć ugotowane grzyby i pokroić w drobną kostkę. Włożyć grzyby z powrotem do kapusty. Przyprawić całość do smaku pieprzem i ziołami. Do formy posmarowanej olejem włożyć warstwę ziemniaków, a na nią warstwę kapusty. Nakryć ziemniakami. Wstawić do gorącego piekarnika i zapiec przez około 15-20 minut.
Placki owsiane
1 szklanka płatków owsianych, 40 dag marchwi, 1 średnia cebula, kiszony ogórek, kilka orzechów włoskich, 2 łyżki siemienia lnianego, 3 łyżki mąki sojowej, sól, imbir, woda, 3 łyżki oleju, 3 dag drożdży.
Namoczyć płatki na 30 minut. Marchew oczyścić i zetrzeć na tarce. Pokroić w drobną kostkę cebulę, ogórek i orzechy. Włożyć wszystkie składniki do miski i wymieszać. Zagnieść ciasto rękami, dodając, jeśli trzeba, wody. Posmarować blachę olejem. Formować placki o grubości 1 cm i piec około 20 minut na jasnozłoty kolor.
Strucla ze szpinakiem
składniki na ciasto: 25 dag mąki razowej pszennej, 4 łyżki oliwy z oliwek; składniki na farsz: 2 cebule, ząbek czosnku, 50 dag szpinaku, sól i pieprz do smaku, zioła: lubczyk, pietruszka
Mąkę wysypać na stolnicę, zrobić dołek. Dodawać małymi porcjami naprzemiennie wodę i oliwę. Wody powinno być ok. 10 łyżek. Następnie zagnieść dłońmi ciasto i zostawić w ciepłym miejscu na godzinę. Obrać cebulę, czosnek i pokroić w drobną kostkę. Poddusić na oliwie. Umyć i pokroić szpinak i dodać do cebuli pod koniec duszenia. Przyprawić solą, pieprzem i ewentualnie świeżymi ziołami do smaku. Farsz schłodzić. Wywałkować cienko ciasto, posmarować oliwą i nałożyć farsz, po czym zrolować. Wyłożyć na natłuszczoną blachę i piec 45 minut w gorącym piekarniku.
Roladki ryżowe
20 dag marchwi, 4 cebulki dymki ze szczypiorem, 1 papryka, 2 łyżki oleju sezamowego lub słonecznikowego, 5 dag pestek z dyni, 1 łyżka soku z cytryny, 8 płatków papieru ryżowego (można kupić w niektórych sklepach ze zdrową żywnością), sól, pieprz, imbir
Umyć i obrać warzywa. Marchew pokroić w słupki, cebulę w krążki, paprykę w cienkie paski. Rozgrzać olej na patelni i wrzucić warzywa. Smażyć przez 5 minut. Zdjąć z ognia i przyprawić sokiem z cytryny i przyprawami: imbirem, pieprzem i solą. Papier ryżowy namoczyć w zimnej wodzie na około 2 minuty, osuszyć. Wyłożyć nadzienie. Zwijać w roladki zaginając do środka, tak aby nie wypadało nadzienie. Ponownie rozgrzać tłuszcz na patelni. Na wrzący wkładać roladki i smażyć kilka minut na złoty kolor.
...
Pasta z grochu
co potrzebne: 0,5 kg grochu, 1 marchewka, 1 pietruszka, 1 mały seler, 2 ząbki czosnku, 3 łyżki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno, sól, pieprz, majeranek, zielona pietruszka
receptura: Ugotować namoczony uprzednio w ciągu nocy groch z dodatkiem soli. Wyszorować warzywa i wrzucić do wrzącej osolonej wody nie obierając. Gotować 15 minut. Obrać ze skórki i razem z ugotowanym grochem przemielić przez maszynkę. Do masy dodać 3 łyżki oleju, rozgniecione ząbki czosnku, przyprawy, dosolić w miarę potrzeby i dokładnie wymieszać. Pasta doskonała jest do razowego chleba.
Humus z ciecierzycy
25 dag ciecierzycy (cieciorki), 3 ząbki czosnku, 2 cytryny, 10 dag pasty sezamowej - tahini, pęczek natki pietruszki, sól, pieprz i zioła do smaku
Ciecierzycę namoczyć na parę godzin i gotować tak długo, aż ziarna będą miękkie. Zmielić na masę i dobrze wymieszać z pozostałymi składnikami: zmiażdżonymi ząbkami czosnku, sokiem wyciśniętym z cytryn, pastą tahini ewentualnie kilkoma łyżkami oleju tłoczonego na zimno, posiekaną natką pietruszki, solą, pieprzem i innymi przyprawami. Pasta jest doskonała do ciemnego razowego chleba.
Pasta zbożowa z pieczarkami
pół szklanki ziarna pszenicy, pół szklanki ziarna żyta, 5 pieczarek, 2 cebule, 3 łyżki oliwy na zimno tłoczonej, przyprawy: tymianek, pietruszka, sól
Ugotować ziarna do miękkości. Na patelni rozgrzać oliwę i podsmażyć drobno pokrojone pieczarki i cebulę. Połączyć z ugotowanymi ziarnami i zemleć przez maszynkę. Doprawić przyprawami do smaku. Kanapki można posypać drobno posiekanym szczypiorkiem lub pietruszką.
Pasta orzechowo-fasolkowa
20 dag zielonej fasolki szparagowej, pół szklanki orzechów włoskich, 1 cebula, 2 łyżki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno, sól, pieprz, szczypta gałki muszkatołowej
Uprażyć na patelni przez kilka minut orzechy. Ugotować fasolkę i odcedzić. Cebulę obrać, pokroić w małą kostkę i podsmażyć na patelni. Wszystkie składniki zmieszać i przemielić przez maszynkę lub w mikserze. Dodać do smaku olej, sól i przyprawy.
Pasta z bakłażana
2 bakłażany, 1 cytryna, 1 cebula, pół szklanki tahini, 3 ząbki czosnku, natka z pietruszki, sól, pieprz, 1 łyżka oliwy z oliwek
Odciąć końcówki bakłażanów , nakłuć warzywa widelcem i wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec na blasze wysmarowanej tłuszczem około 45 minut. Po wystygnięciu, zdjąć z bakłażanów skórkę. Podsmażyć cebulę na łyżce oliwy. Cebulę i obrane bakłażany przekręcić przez maszynkę, lub użyć miksera albo widelca. Wymieszać z sokiem wyciśniętym z cytryny, tahini, zmiażdżonymi ząbkami czosnku, posiekaną natką z pietruszki, solą, pieprzem i przyprawami.
Pasta z pszenicy
1 szklanka pszenicy, 3 ząbki czosnku, 1 pomidor, 2 łyżki oliwy, natka z pietruszki, sól i pieprz do smaku
Pszenicę namoczyć na noc, a następnie ugotować. Zemleć w maszynce i dodać roztarte ząbki czosnku, obranego ze skórki i również rozgniecionego pomidora, posiekaną natkę z pietruszki, oliwę, przyprawy. Wymieszać dokładnie, jeśli pasta jest za gęsta należy dodać wody. Pasta smakuje doskonale na kanapce z razowego chleba.
Pasta z awokado
2 sztuki awokado, cytryna, 1 czerwona papryka, 1 mała czerwona cebulka, 1 mały kiszony ogórek, sól, pieprz, papryka
Mikserem rozetrzeć umyte i obrane owoce awokado. Pokroić w bardzo drobniutką kostkę ogórek, cebulkę i paprykę. Pokrojone warzywa wymieszać z masą z awokado i z sokiem z cytryny oraz z przyprawami. Masę można przed podaniem schłodzić w lodówce.
Pasta warzywna
20 dag marchwi, 15 dag pietruszki, jeden średni seler, 2 pory, 2 cebule, 1 papryka, 5 łyżek oleju tłoczonego na zimno, sól, pieprz, łyżka musztardy, natka pietruszki
Marchew, pietruszkę, pora, cebulę i seler pokroić w drobną kostkę. Podsmażyć warzywa na patelni z rozgrzanym tłuszczem. Przełożyć do rondelka, dolać szklankę wody, posolić i dusić na wolnym ogniu kilkanaście minut. Ostudzić. Zmiksować dodając musztardy, pokrojonej w drobną kostkę papryki i posiekanej natki pietruszki.
Pasta słonecznikowa
1 szklanka nasion ze słonecznika, 2 łyżki oleju słonecznikowego, sól.
Uprażyć nasiona słonecznika na suchej patelni. Po ostygnięciu zmiksować z oliwą, solą i wodą, której dodać tyle, aby przykryła w mikserze ziarna. Pasta doskonale komponuje się z razowym chlebem i świeżymi ziołami.
Pasta ze słonecznika i ryżu
pół szklanki słonecznika, pół szklanki ugotowanego ryżu, 2 łyżki oleju słonecznikowego, 1 ząbek czosnku, sól, pieprz, przyprawy
Namoczyć ziarna słonecznika na noc. Ugotować ryż. Zmiksować jeszcze gorący razem ze słonecznikiem, po czym dodać przyprawy. Doskonale smakuje na razowym chlebie.
...
Sos pomidorowy
10 pomidorów, 3 ząbki czosnku, strączek ostrej papryki, 2 łyżki oliwy, przyprawy: pieprz ziołowy, bazylia, oregano
Pomidory sparzyć, obrać ze skórki, pokroić i wrzucić na rozgrzaną na patelni oliwę. Smażyć mieszając. Po kilku minutach dodać obrane i zmiażdżone ząbki czosnku i drobno pokrojony strączek chili. Smażyć tak długo, aż woda wyparuje i powstanie gęsta masa. Pod koniec dodać pieprz ziołowy, sól i przyprawy.
Zielony sos ogórkowy
4 ogórki, 1 cebula, 3 łyżki soku z cytryny, 1 łyżka oleju tłoczonego na zimno, pęczek koperku, sól do smaku
Ogórki obrać, usunąć z nich pestki i zmiksować. Masę dusić 15 minut pod przykryciem z drobno posiekaną cebulą i olejem. Po zdjęciu rondla z ognia dodać sól, i posiekaną natkę koperku oraz sok z cytryny.
Sos z brokułów
25 dag brokułów, 3 łyżki nasion słonecznika, 1 łyżka soku z cytryny, sos sojowy, szczypta pieprzu, sól
Brokuły umyć, pokroić, wrzucić na wrzącą, osoloną wodę i gotować przez 10 minut. Osączyć i ostudzić. Dodać słonecznik, sok z cytryny, pieprz i sól po czym wszystko zmiksować na jednolitą masę. Jeśli sos jest za gęsty, dodać wody lub wywaru z gotowania brokułów. Doprawić do smaku sosem sojowym. Przed podaniem można podgrzać, nie doprowadzając jednak do wrzenia.
Sos tatarski z tofu (zamiast majonezu)
25 dag tofu, 5 średnich ogórków kiszonych, 4 łyżki oleju, 5 łyżek soku z cytryny, pół łyżki musztardy, 1 mała cebula, natka z pietruszki, kilka oliwek, sól i pieprz do smaku
Posiekać na drobną kostkę ogórki. Wziąć z nich czwartą część, włożyć do miski, dołożyć tofu, olej, sok z cytryny, musztardę. Zmiksować na krem. Otrzymany sos połączyć z resztą ogórków, pokrojoną w drobną kostkę cebulą, natką z pietruszki i pokrojonymi w drobne kawałki oliwkami. Dokładnie wymieszać. Serwować do kotletów ziemniaczanych, placków, grzanek z razowego chleba.
...
Pszenica z warzywami
30 dag pszenicy, 2 marchewki, 4 ziemniaki, 1 mały seler, 1 pietruszka, por, 3 łyżki oleju tłoczonego na zimno, przyprawy: pieprz, oregano, majeranek
Namoczyć pszenicę na 24 godziny. Ugotować i odcedzić. Przygotować warzywa: marchewki, seler, ziemniaki, pietruszkę obrać i pokroić w kostkę. Pora pokroić na talarki. Rozgrzać tłuszcz na patelni i wrzucić pokrojone warzywa. Gdy lekko się zarumienią, dodać pół szklanki wody, lub więcej, jeśli potrzeba i nakryć patelnię pokrywką. Jeśli nie mamy patelni z przykrywką to można przełożyć warzywa do rondelka. Dusić pod przykryciem około 10 minut, po czym pod koniec duszenia dodać przyprawy. Na talerz wyłożyć pszenicę, a na wierzch warzywa.
Jarzynowy kuskus
szklanka kaszki kuskus, 2 cebule, 2 marchewki, 2 pietruszki lub pasternak, 30 dag dyni, 25 dag kalafiora, średnia cukinia, natka z pietruszki, 3-4 łyżki oliwy, przyprawy: szczypta chili, kawałek świeżego kłącza imbiru, szczypta cynamonu.
Ugotować kuskus według przepisu na opakowaniu. Pokroić warzywa: cebulę w plasterki, marchewkę i pietruszkę w małe słupki, kalafior podzielić na małe różyczki. Dynię i cukinię pokroić w kostkę. Na dużej patelni rozgrzać oliwę i wrzucić na nią warzywa. Podsmażyć mieszając około 5-7 minut. Przełożyć do rondla dolać szklankę wody i poddusić pod przykryciem 10-15 minut. Zetrzeć na tarce imbir i dodać go razem z innymi przyprawami pod koniec gotowania. Wyłożyć kuskus na półmisek, przykryć warzywami i udekorować natką z pietruszki.
Zapiekanka z razowcem
4-5 dużych ziemniaków, 2 cebule, 2 czerwone papryki, pół kg pomidorów, 2-3 łyżki oliwy, 5-6 kromek razowego chleba, przyprawy: szczypta kminku, majeranku, tymianku, ostrej papryki
Ziemniaki obrać i pokroić w drobną kostkę. Rozgrzać oliwę na patelni, wrzucić ziemniaki i upiec do miękkości. Umyć i pokroić w drobną kostkę paprykę, cebulę. Pomidory sparzyć, obrać ze skórki i pokroić w plastry. Ziemniaki przełożyć do rondla, dodać około szklankę wody, paprykę, cebulę i pomidory. Dusić pod przykryciem 10-15 minut. Pod koniec dodać pokrojone w kostkę na grzanki kromki razowego chleba i przyprawy. Podawać udekorowane listkami zielonej pietruszki.
Przekładaniec razowy z burakami
kilkanaście kromek chleba razowego, 4 buraki, 3 łyżki tartej bułki, 2 łyżki oliwy, 10 dag rodzynek
Pokroić chleb w cienkie kromki i lekko zwilżyć wodą. Ugotować buraki, obrać je ze skórki, zetrzeć na tarce i dodać do namoczonych uprzednio przez 15 minut rodzynek. Formę wysmarować oliwą i wysypać tartą bułką. Układać w formie kromki chleba naprzemiennie z masą z buraków. Na wierzchu ułożyć chleb. Zapiec przez 15 minut w piekarniku.
Garnek jarzynowy z cukinią i fasolą
40 dag fasolki szparagowej, 40 dag cukini, 2 cebule, 4 pomidory, 2 zielone papryki, 4 ziemniaki, 3 łyżki oliwy, 2 ząbki czosnku, natka z pietruszki, przyprawy: tymianek, majeranek, pieprz, sól
Oczyścić i pokroić na kawałki: fasolkę szparagową, cebulę w talarki, sparzone i odarte ze skóry pomidory w ćwiartki, ziemniaki i cukinię w kostkę, paprykę w paseczki. Ugotować fasolkę w osolonej wodzie. Odlać wodę. Rozgrzać oliwę na patelni i kolejno wrzucać: ziemniaki, cebulę, cukinię, paprykę. Po paru minutach dodać pomidory i czosnek i dolać wody. Nakryć patelnię pokrywką, lub przełożyć warzywa do garnuszka z przykrywką i dusić pod przykryciem około 20 minut. Pod koniec duszenia dodać ugotowaną uprzednio fasolkę. Doprawić do smaku przyprawami i natką pietruszki. Garnek jarzynowy jako danie na cały dzień doskonale nadaje się na różnego rodzaju wyjazdy. Można podgrzać go na ognisku.
Warzywa po meksykańsku
2 czerwone papryki, 3 pomidory, 1 średniej wielkości kabaczek lub patison, 2 cebule, 2 kolby kukurydzy, 2-3 łyżki oliwy, przyprawy: ostre chili, pieprz, sól, kminek rzymski, świeża lub suszona kolendra; składniki na polentę: 2 szklanki wywaru z różnych jarzyn, 1 szklanka mąki kukurydzianej, 2-3 łyżki oliwy z oliwek
Przygotować polentę: w garnku zagotować przygotowany wcześniej wywar z warzyw. Wsypywać do wrzącego wywaru mąkę kukurydzianą stale mieszając, aż polenta stanie się bardzo gęsta. Mieszać należy cały czas, w przeciwnym razie mogą się zrobić grudki. W trakcie mieszania dodawać drobnymi porcjami oliwę. Włożyć masę do tortownicy, wygładzić wierzch masy i odstawić do lodówki na około 2 godziny. Wyjąć z lodówki i pokroić na trójkąty. Powinno wyjść około 6-7 sztuk. Trójkąty można upiec na grilu smarując brzegi oliwą doprawioną rozgniecionym ząbkiem czosnku lub też upiec w piekarniku na formie wysmarowanej oliwą. Przygotować warzywa: oczyścić je i pokroić na drobne kawałki. Podrumienić na patelni z oliwą. Kukurydzę ugotować i wybrać z niej ziarna. Przełożyć warzywa do rondla, dolać pół szklanki wody, ziarna kukurydzy i dusić pod przykryciem około 15-20 minut. Pod koniec duszenia dodać przyprawy. Ciepłą polentę położyć na półmisku i polać gulaszem z warzyw. Dekorować natką pietruszki i ćwiartkami pomidorów.
Gulasz warzywny
1 bakłażan, 1 patison, 2 cebule, 4 pory, 2 ząbki czosnku, 4 pomidory, 2 marchewki, szklanka ugotowanej fasoli Jaś, 4 łyżki oliwy
Na patelni z oliwą podsmażyć cebulę pory i czosnek. Obrać i pokroić bakłażana i patisona. Obrać marchewkę i pokroić w drobną kostkę. Poddusić razem w rondelku na oliwie z kilkoma łyżkami wody. Dodać ugotowaną fasolę Jaś i pokrojone w plastry pomidory. Dusić razem pod przykryciem około 15 minut. Gulasz można podawać z ryżem, makaronem lub ziemniakami.
Amarantus z warzywami
20 dag nasion amarantusa, 3/4 litra wody, 2 łyżki oliwy, 3 marchewki, 2 pory, seler, pietruszka, strąk papryki, 3 ziemniaki, przyprawy: sól, pieprz, tymianek
Nasiona amarantusa zagotować w potrójnej ilości wody i gotować przez około 15 minut. Warzywa oczyścić i pokroić w kostkę. Na głębokiej patelni rozgrzać oliwę i wrzucać kolejno pokrojone w drobną kostkę ziemniaki, marchewkę, pietruszkę, selera, pory, paprykę. Obsmażyć. Zalać wodą i dusić pod przykryciem około 25 minut. Pod koniec duszenia wymieszać z ugotowanym amarantusem. Dusić jeszcze dodając przypraw około 10 minut.
Warzywa słodko-kwaśne I
30 dag pieczarek, 30 dag kapusty pekińskiej, 2 młode cebulki, kawałek kłącza imbiru (wielkości małego palca), 10 dag wyłuskanych orzechów włoskich, szklanka kiełków sojowych, 5 łyżek oliwy, 4 łyżki soku z cytryny, 1 łyżeczka mąki ziemniaczanej, sos sojowy
Umyć i oczyścić warzywa i grzyby. Wszystkie składniki pokroić na ćwiartki i krążki. Obrać ze skórki imbir i pokroić na drobniutkie paseczki. Tak przygotowane warzywa: kapustę pekińską, imbir oraz pieczarki i kiełki wrzucić na patelnię z rozgrzaną oliwą i smażyć na dużym ogniu około 4- 5 minut mieszając potrawę cały czas drewnianą łyżką. Pod koniec do warzyw na patelni wlać rozprowadzoną w kilku łyżkach wody z cytryną, mąkę ziemniaczaną i sos sojowy. Zdjąć z ognia, dodać cebulkę i orzechy. Można podawać do ryżu, płatków ryżowych lub do makaronu sojowego.
Warzywa słodko-kwaśne II
30 dag małych pieczarek, 1 średnia kapusta pekińska, 2 cebule, 4 łyżki oleju słonecznikowego na zimno tłoczonego, 10 dag orzechów cashew, 15 dag wyłuskanej świeżej kukurydzy lub konserwowej, garść kiełków sojowych, 2 łyżki musztardy, sos sojowy, 1 łyżeczka mąki ziemniaczanej, 1 szklanka wywaru z warzyw, kawałek niewielki świeżego kłącza imbiru, pół cytryny, sól, pieprz
Warzywa: kapustę pekińską, cebule oraz pieczarki umyć i obrać. Pokroić na kawałki, kapustę poszatkować. Rozgrzać olej na patelni wrzucić orzechy i uprażyć. Wyjąć orzechy, na patelnię dolać oleju i na gorący wrzucić pokrojone warzywa i pieczarki. Smażyć kilka minut, po czym do warzyw i grzybów dorzucić ugotowane ziarna kukurydzy i kiełki sojowe. Smażyć dalej jeszcze parę minut. Do naczynia wlać wywar warzywny, dodać musztardę, pokrojone bardzo drobno kłącze imbiru, sos sojowy, mąkę ziemniaczaną i wyciśnięty z połowy cytryny sok. Przez parę minut gotować wszystko, pod koniec dorzucić uprażone orzechy. Można podawać do ryżu, makaronu, ziemniaków.
...
przetwory
Buraki kiszone
Buraki umyć, oczyścić, pokroić w dość duże plastry i włożyć do glinianego garnka lub słoja. Dodać kilka ząbków czosnku i gałązkę kopru z nasionami. Można też dodać kilka nasion gorczycy i kolendry oraz skórkę z razowego, żytniego chleba, którą należy wyjąc po rozpoczęciu fermentacji. Zalać całość dobrą wodą źródlaną lub oligoceńską, obciążyć buraki kamieniem, tak aby nie wypływały powyżej linii wody w naczyniu. Naczynie przykryć, aby się nie zakurzyło i postawić w ciepłym miejscu na kilka dni. Buraki można użyć do sałatek lub jako przekąska. Barszcz z kiszenia można zagotować dodać łyżkę oliwy i przyprawić solą, pieprzem, kminkiem lub czosnkiem. Podawać w filiżankach.
...
Krem bananowy
pół kg jabłek, 2 banany, szklanka kaszy mannej, 2 łyżeczki syropu kukurydzianego lub innego
Ugotować kaszę manną i ostudzić. Jabłka obrać ze skórki, pokroić na cząstki i udusić z odrobiną wody. Banany obrać ze skórki. Wszystkie składniki połączyć i zmiksować. Do kremu można dodać także bakalii.
Krem z suszonych owoców i bananów
2 banany, 2 szklanki suszonych owoców: moreli, śliwek, rodzynek, gruszek
Namoczyć suche owoce na około godzinę, po czym zmiksować je na gładką masę razem z wodą z moczenia owoców i z bananami. Krem można użyć także jako pastę na kanapki.
Jabłka pieczone
5-6 jabłek, pół szklanki rodzynek, 2 łyżki słodu kukurydzianego lub innego (niekoniecznie)
Jabłka umyć. Wydrążyć środki od strony ogonka, tak aby nie uszkodzić jabłka. Do środka jabłek włożyć rodzynki. Na każde jabłko kapnąć odrobinę słodu. Ułożyć na blasze i upiec w piekarniku przez około 10-20 minut.
Ryż zapiekany z bananami
1,5 szklanki ciemnego ryżu, 4 banany, pół szklanki rodzynek, cynamon
Ugotować ryż na sypko. Namoczyć rodzynki przez około 20 minut w gorącej wodzie. Obrać i pokroić banany na talarki. Układać w żaroodpornym naczyniu lub formie wysmarowanej olejem warstwy: ryż zmieszany z cynamonem, banany i rodzynki. Zapiec w piekarniku przez około 20 minut.
Ciasto kruche z owocami
1 szklanka mąki pszennej razowej, pół szklanki mąki sojowej, pół szklanki nasion z dyni, słonecznika, sezamu, 6 łyżek oleju tłoczonego na zimno, owoce: do wyboru jabłka, morele, śliwki, rabarbar, ewentualnie 2 łyżki słodu
Z mąki pszennej, sojowej, nasion i oleju zagnieść ciasto. Dodać tyle wody, aby ciasto miało dobrą konsystencję. Pozostawić w chłodnym miejscu na godzinę. Wysmarować płaską foremkę olejem, zetrzeć na tarce połowę przygotowanego ciasta, lekko ugnieść i ułożyć na nim rozdrobnione owoce, polać słodem. Na wierzch zetrzeć pozostałe ciasto. Wstawić do piekarnika i piec około pół godziny.
Ciasto gruszkowe
1 kg gruszek, 2 szklanki mąki pszennej razowej, szklanka zmieszanych pestek z dyni i słonecznika, orzechów włoskich i laskowych, pół łyżeczki cynamonu, łyżka oleju do formy
Orzechy zmielić w maszynce. Obrane gruszki zmiksować na masę, dodać zmielone orzechy, cynamon i mąkę, dokładnie wymieszać. Gdy ciasto jest za rzadkie dodać więcej mąki, gdy za gęste dodać wody. Wyłożyć masę na formę posmarowaną tłuszczem i piec przez około 30-40 minut.
Ciasteczka sezamowe
10 dag soi, 10 dag ziarna sezamu, 10 dag mąki jęczmiennej, 15 dag mąki pszennej, 4 łyżki oliwy, przyprawy korzenne
Soję namoczyć na noc, ugotować około 1,5-2 godziny i przekręcić przez maszynkę. Zagnieść razem mąki, soję, sezam, 2 łyżki oliwy dodając wody. Wody dodać tyle, aby ciasto miało konsystencję dobrą do wałkowania. Rozwałkować ciasto i szklanką lub foremkami wykrawać ciasteczka. Ciasteczka smarować oliwą i posypywać sezamem. Upiec na blasze wysmarowanej oliwą przez około 10-20 minut.
Ciasto daktylowo-pomarańczowe
50 dag suszonych daktyli, 1 pomarańcza, 35 dag mąki pszennej razowej, 35 dag płatków owsianych, 4 łyżki oliwy z oliwek
Daktyle pokrojone na małe kawałki i pomarańczę zalać wodą i gotować na małym ogniu 10-15 minut pod przykryciem. Przestudzić i dokładnie zmiksować. W misce wymieszać: mąkę, płatki owsiane, oliwę i zagnieść ciasto, tak aby dało się wywałkować. Jeśli jest za suche dodać wody. Połowę ciasta ułożyć na wysmarowanej oliwą blasze. Polać masą daktylową, przykryć wywałkowaną drugą częścią ciasta. Piec 25-30 minut w gorącym piekarniku. Można ciasto posypać wiórkami kokosowymi. Kroić wystudzone.
Ciasto drożdżowo-ziemniaczane
1 szklanka masy z ugotowanych ziemniaków, 2,5 szklanki razowej mąki, 1 szklanka wody, 3 dag drożdży, 1 łyżka cukru, sól, 10 dag oleju tłoczonego na zimno, bakalie
Z drożdży, wody i łyżeczki cukru przygotować rozczyn i odstawić w ciepłe miejsce na około 10 minut. W przesianej mące zrobić wgłębienie, wlać wyrośnięty rozczyn, wymieszać. Ciasto przykryć i postawić w ciepłym miejscu. Gdy wyrośnie, wymieszać z ziemniakami i ciepłym (nie gorącym) olejem oraz resztą mąki. Ciasto zagnieść, dodać bakalie, posypać mąką, przykryć ściereczką i ponownie postawić w ciepłym miejscu. Gdy ponownie wyrośnie, włożyć do foremki wysmarowanej tłuszczem i piec w piekarniku na złoty kolor.
...
Napój szczawiowy
pęczek szczawiu, 2 szklanki mleka sojowego lub wody, sól, pieprz
Umyć szczaw i zmiksować z mlekiem sojowym lub z wodą. Doprawić do smaku solą, pieprzem lub innymi przyprawami. Można podawać jak koktajl po schłodzeniu w lodówce.
Napój z marchwi z miodem
10 średniej wielkości marchewek, 1 szklanka wody, pół cytryny, 3 łyżki miodu
Marchew umyć, obrać, wycisnąć z niej sok w sokowirówce. Wycisnąć sok z połówki cytryny i dodać do marchwiowego. Wodę zagotować. Gdy ostygnie rozpuścić w niej miód i dodać do soku.
Kwas jabłkowy
5 soczystych jabłek, 15 dag suszonych śliwek, 5 szklanek wody, 3 łyżki cukru, 1 dag drożdży
Jabłka umyć, pokroić w cienkie plastry włożyć do kamiennego garnka lub słoja, dodać umyte suszone śliwki, zalać ciepłą gotowaną wodą z odrobiną cukru i drożdżami. Pozostawić w ciepłym miejscu do sfermentowania na kilka dni. Następnie kwas przecedzić przez gazę lub sitko, zlać do butelek. Doskonale przechowuje się w lodówce do dwóch tygodni.
Kawa z żołędzi
na 1 szklankę napoju: 10 suszonych żołędzi, szklanka wody
Żołędzie zemleć lub utłuc, zalać wrzątkiem, zagotować, a następnie pozostawić do naciągnięcia pod przykryciem na 5 minut. Odcedzić. Można dodać odrobinę wanilii.
...
Barszcz czerwony czysty na zakwasie
1 kg buraków, warzywa: marchew, pietruszka, por, seler, cebula, 2 łyżki oleju tłoczonego na zimno, 4 suszone borowiki, przyprawy: pieprz, sól, sos sojowy, 1/3 szklanki wywaru z suszonych grzybów;
składniki na zakwas: skórka z razowego chleba, 2 ząbki czosnku
Oczyszczone buraki umyć, obrać i pokroić na plastry. Ułożyć w kamiennym, wyparzonym uprzednio garnku lub w dużym szklanym słoju. Przygotować ok. 1,5 litra przegotowanej i ostudzonej wody, do której dodać roztarty czosnek. Zalać buraki wodą, dodać skórkę razowego chleba. Słój przykryć czystą ściereczką, pozostawić na około 4-5 dni w temperaturze pokojowej. Gdy barszcz się zakisi przygotować wywar z jarzyn i grzybów. Umyte i obrane warzywa i namoczone uprzednio przez 2 godziny suszone grzyby zalać wrzącą osoloną wodą i gotować około 20 minut z dodatkiem kilku ziaren pieprzu. Na koniec gotowania dodać olej, przyprawy. Odcedzić warzywa, które można użyć do sałatki warzywnej. Wywar połączyć z zakwasem buraczanym w takiej proporcji, jaka nam odpowiada. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Krótko zagotować. Podawać w filiżance czysty, z pierogami lub uszkami.
Pierogi z warzywami
składniki na ciasto: 3 szklanki razowej, pszennej mąki, przegotowana woda; składniki na farsz: 1 szklanka kiszonej kapusty, garść suszonych grzybów, pół szklanki ugotowanej soczewicy, sól i pieprz do smaku
Mąkę wysypać na stolnicę, zrobić dołek, dodawać stopniowo gorącą wodę i wyrabiać ciasto. Rozwałkować cienko i wycinać szklanką krążki dowolnej wielkości. Przygotować farsz: ugotować kapustę z grzybami przez około 30 minut. Ugotować soczewicę. Połączyć ugotowane kapustę i soczewicę. Gdyby farsz okazał się zbyt rzadki można dodać trochę mąki ziemniaczanej. Nakładać na krążki z ciasta. Zaklejać pierogi. Uformowane pierogi gotować we wrzącej wodzie od wypłynięcia 5-7 minut. Można także zapiec w piekarniku.
Kutia
szklanka pszenicy, szklanka maku, 2 łyżki ziarna lnu, bakalie: rodzynki, figi, morele, śliwki suszone, pestki z dyni i słonecznika, 1 szklanka orzechów włoskich, 2 łyżki miodu albo słodu
Namoczyć pszenicę na noc, a następnie gotować do miękkości przez około godzinę. Ugotować mak. Bakalie namoczyć przez około 20 minut i pokroić. Siemię lniane uprażyć na suchej patelni. Wszystkie składniki połączyć i wymieszać. Kutię można podawać na ciepło i na zimno.
Deser z pszenicy
1 szklanka ziarna pszenicy, pół szklanki rodzynek, pół szklanki pokrojonych migdałów i orzechów, pół szklanki ziaren ze słonecznika
Wypłukać pszenicę i namoczyć na noc. Ugotować przez około 1 godzinę, tak aby ziarno było miękkie. Dodać namoczone uprzednio przez 2 godziny rodzynki, migdały, orzechy, słonecznik i dokładnie wymieszać. Można dodać do deseru świeżych sezonowych owoców lub polać go sokiem owocowym.
Sernik z tofu
60 dag sera tofu, szklanka ugotowanej kaszy mannej, 2 banany, 3 łyżki ziemniaczanej mąki, 2 łyżki oleju tłoczonego na zimno, pół szklanki rodzynek, pół szklanki innych bakalii: orzechów, ziaren słonecznika, suszonych śliwek i moreli
Przez maszynkę przepuścić tofu z bananami. Dodać kaszę i pozostałe składniki i dokładnie wymieszać. Przełożyć masę do posmarowanej olejem formy i piec 20-30 minut w dobrze nagrzanym piekarniku.
...
Zupa migdałowa
25 dag migdałów, 1 litr mleka sojowego, kawałek cynamonu, 2 łyżki rodzynek, pół szklanki ciemnego ryżu
Ugotować ryż na sypko. Migdały sparzyć wrzątkiem, obrać ze skórki i ubić w moździerzu, podlewając wodą, tak aby wytworzyła się oleista masa. Ubitą masę rozprowadzić gorącym mlekiem sojowym, dodać cynamon i rodzynki, podgrzewać na małym ogniu. Nie doprowadzić do wrzenia. Podawać z ryżem.
Kapusta z grzybami
1,5 kg kapusty kiszonej, 2 cebule, 2 łyżki oleju, garść grzybów suszonych, garść suszonych śliwek, kilka ziaren jałowca, pieprz, kminek, majeranek
Kapustę gotować razem z opłukanymi suszonymi grzybami przez około 2 godziny. Na patelni podsmażyć cebulę i dodać ją do kapusty w trakcie gotowania. Pod koniec gotowania dodać pokrojone śliwki, rozgniecione ziarna jałowca i pieprzu oraz przyprawy.
Pieczone kartofelki
1,5 kg ziemniaków, 2-3 łyżki oliwy, 2 ząbki czosnku, przyprawy: tymianek, pieprz
Obrać ziemniaki ze skórki, pokroić na ćwiartki. Ułożyć na posmarowanej oliwą blasze, posolić, obsypać przyprawami i natrzeć czosnkiem. Skropić oliwą. Piec w gorącym piekarniku około 30 minut.
Sałatka z cykorii i orzechów
3 cykorie, 10 dag wyłuskanych włoskich orzechów, 2 łyżki oliwy z oliwek, sok z połowy cytryny, bazylia
Cykorie umyć i pokroić na drobne kawałki. Pokroić także orzechy. Wymieszać w salaterce razem z oliwą i sokiem wyciśniętym z cytryny. Dekorować połówkami orzechów.
...
Sałatka jarzynowa świąteczna
1 szklanka ugotowanej fasoli mungo, 5 ugotowanych ziemniaków, 1 ugotowana marchew, 1 jabłko, 1 kiszony ogórek, 1 cebula, 2 łyżeczki musztardy, sok z 1 cytryny, 4 łyżki oleju tłoczonego na zimno, sól, pieprz, bazylia, oregano, garść kiełków z rzodkiewki lub rzeżuchy
Fasolę i warzywa ugotować. Warzywa pokroić w kostkę. Przyprawy rozprowadzić sokiem wyciśniętym z cytryny i olejem. Dodać musztardę i dokładnie wymieszać sos. Wszystkie warzywa włożyć do salaterki, zalać sosem i delikatnie wymieszać. Przybrać zieleniną - rzeżuchą lub kiełkami z rzodkiewki.
Pasztet z kapusty włoskiej
Główka kapusty włoskiej (około 1 kg), 3 cebule, 3 marchewki, 1 pietruszka, 1 szklanka płatków owsianych, pół szklanki oliwy, sól, sos sojowy, majeranek, ostra papryka, bazylia
Warzywa oczyścić, umyć. Kapustę, marchewkę i pietruszkę grubo pokroić i ugotować razem ze szczyptą soli. Po przestudzeniu przekręcić przez maszynkę lub zmiksować. Cebulę bardzo drobno pokroić i udusić na oliwie. Połączyć masę z warzyw z cebulką i płatkami. Wlać tyle wywaru z warzyw, aby osiągnąć konsystencję pasty. Przyprawić ziołami i solą. Włożyć do formy posmarowanej oliwą i wysypanej tartą bułką i zapiec w piekarniku przez około 20 minut.
Mazurek z płatków owsianych
2 szklanki płatków owsianych, 2 szklanki mąki pszennej razowej, 3 łyżki miodu lub słodu, pół szklanki oleju tłoczonego na zimno, 20 dag bakalii: rodzynek, orzechów, daktyli, migdałów, śliwek suszonych, pestek z dyni
1 szklankę mąki posiekać z olejem, dodać płatki i tyle wody, aby ciasto nadawało się do wywałkowania.
Nasmarować formę tłuszczem, wywałkować ciasto na grubość około pół cm. i ułożyć w formie. Bakalie namoczyć około pół godziny do napęcznienia, wymieszać ze szklanką mąki i wodą. Położyć na cieście. Piec w gorącym piekarniku około 30-40 minut.
Keks z kaszy jaglanej
1 szklanka suchej kaszy jaglanej, 2,5 szklanki wody, 2 łyżki wywaru z korzenia lukrecji lub trochę miodu lub słodu, garść migdałów, garść rodzynek, moreli suszonych lub śliwek, 1/3 szklanki płatków owsianych
Przygotować wywar z lukrecji: 3 łyżki ususzonego korzenia lukrecji zalać około 0,5 litra wody i gotować na małym ogniu 15 minut. Przecedzić. (Lukrecja to roślina o bardzo słodkim korzeniu, którą dawniej używano do słodzenia deserów. Korzeń lukrecji można kupić w sklepach zielarskich). Kaszę z dodatkiem wywaru z lukrecji rozgotować na wolnym ogniu. Do kaszy dodać pokrojone w drobną kostkę bakalie i płatki owsiane. Masę nakładać do natłuszczonych foremek lub na wysmarowaną olejem blachę. Piec w piekarniku około pół godziny.
...
Buraki pieczone z orzechami i czosnkiem
4 buraki, 1 szklanka obranych włoskich orzechów, 3 ząbki czosnku, 3 łyżki octu winnego lub soku z cytryny, 1 łyżka oliwy, zielona pietruszka, pieprz i sól do smaku
Buraki umyć i upiec w piekarniku w łupinach. Schłodzić, obrać ze skórki i pokroić w kostkę. Oczyszczone orzechy włoskie rozdrobnić. Do naczynia wlać ocet, wrzucić zmiażdżony czosnek, olej, orzechy i przyprawy, dokładnie wymieszać. Tak przyrządzonym sosem skropić buraki, dodać pokrojoną natkę z pietruszki i wymieszać.
Tofu smażone
30 dag tofu, łyżka sosu sojowego, 3 łyżki oleju do smażenia
Tofu pokroić w plastry. Rozgrzać na patelni olej, kłaść plastry i smażyć na złoty kolor. Pod koniec smażenia płaty tofu skropić sosem sojowym. Można podawać z ryżem, ziemniakami lub na grzankach z razowego chleba.
Dip z bakłażana z warzywami
(można użyć tylko jednego rodzaju warzyw)
warzywa: 1 kalafior, 3 marchewki, 1 seler, 1 kalarepa, kukurydza, kapusta pekińska, por, lub inne warzywa sezonowe; składniki na dip: 1 duży bakłażan, 2 łyżki soku z cytryny; 1 ząbek czosnku, sól, pół łyżeczki pieprzu, sos sojowy, 2 łyżki oliwy z oliwek; natka z pietruszki.
Warzywa umyć i pokroić na kawałki. Kukurydzę ugotować. Przygotować sos (dip): bakłażana umyć i upiec w piekarniku przez około 20 minut. Obrać ze skórki i rozdrobnić. Dodać cytrynę, rozgnieciony czosnek, sól, pieprz, sos sojowy, oliwę i wszystko dokładnie zmiksować. Powinien powstać gęsty sos. Podawać surowe warzywa ułożone na talerzu i dip posypany natką pietruszki, w szerokim naczyniu, tak aby swobodnie można było zamaczać w nim warzywa.
Kotleciki z bakłażana
2 bakłażany, 4 łyżki mąki, sól, pieprz, tymianek, olej do smażenia
Obrać bakłażany i pokroić w plastry. Obtaczać plastry w mące zmieszanej z przyprawami i smażyć na rozgrzanym oleju na złoty kolor.
...
Duszone kalarepki
4 kalarepki, 4 łyżki oleju tłoczonego na zimno, 2 łyżki razowej mąki, 1 pomidor, strąk czerwonej papryki, pęczek pietruszki, pieprz, cynamon, sól
Kalarepkę obrać i pokroić w plastry, posolić, obtoczyć w mące i lekko podsmażyć na patelni z olejem. Przełożyć do garnka, dodać pieprz, cynamon, pokrojonego pomidora i pokrojoną w drobną kostkę paprykę. Dusić pod przykryciem około 20 minut, zdjąć z ognia, dodać natkę pietruszki. Można podawać z młodymi ziemniakami.
Pierożki z kapustą
składniki na ciasto: 1,5 szklanki mąki razowej pszennej, 5 łyżek wody, pół łyżeczki oleju; składniki na farsz: 50 dag kiszonej kapusty, 3-4 pieczarki, 2 cebule, pieprz, sól; szklanka oleju do smażenia
Przygotować farsz: kiszoną kapustę zalać wodą i gotować około godzinę. Na patelni podsmażyć pokrojone w kostkę pieczarki i cebulę. Dodać do gotującej się kapusty i gotować jeszcze razem pod przykryciem około pół godziny. Doprawić solą i pieprzem do smaku. Przygotować ciasto: do miski wsypać mąkę. Przygotować 5 łyżek wrzątku, dodać do niego sól. Wlać do mąki i szybkimi ruchami za pomocą drewnianej łyżki wymieszać. Dodać pół łyżeczki oleju i rękami zagnieść ciasto. Wywałkować cienko i pokroić na kwadraty. Wkładać farsz i zlepiać pierożki. Do garnka wlać olej, mocno rozgrzać i wkładać pierogi. Smażyć około 5 minut.
Garnek jarzynowy z cukinią i fasolą
40 dag fasolki szparagowej, 40 dag cukini, 2 cebule, 4 pomidory, 2 zielone papryki, 4 ziemniaki, 3 łyżki oliwy, 2 ząbki czosnku, natka z pietruszki, przyprawy: tymianek, majeranek, pieprz, sól
Oczyścić i pokroić na kawałki: fasolkę szparagową, cebulę w talarki, sparzone i odarte ze skóry pomidory w ćwiartki, ziemniaki i cukinię w kostkę, paprykę w paseczki. Ugotować fasolkę w osolonej wodzie. Odlać wodę. Rozgrzać oliwę na patelni i kolejno wrzucać: ziemniaki, cebulę, cukinię, paprykę. Po paru minutach dodać pomidory i czosnek i dolać wody. Nakryć patelnię pokrywką, lub przełożyć warzywa do garnuszka z przykrywką i dusić pod przykryciem około 20 minut. Pod koniec duszenia dodać ugotowaną uprzednio fasolkę. Doprawić do smaku przyprawami i natką pietruszki. Garnek jarzynowy jako danie na cały dzień doskonale nadaje się na różnego rodzaju wyjazdy. Można podgrzać go na ognisku.
...
Bakłażany faszerowane
2 bakłażany, szklanka ciemnego ryżu, 1 marchewka, kawałek selera, 2 cebule, 15 dag pieczarek, 1 papryka, olej, przyprawy: oregano, sól, pieprz, natka z pietruszki
Bakłażany umyć, przekroić wzdłuż, wyjąć gniazda nasienne. Ryż ugotować w małej ilości wody. Pokroić w kostkę cebulę i zetrzeć na tarce warzywa, a następnie cebulę i warzywa podsmażyć na patelni na oleju. Umyć i pokroić pieczarki. Poddusić je na patelni. Zmieszać wszystkie składniki farszu: ugotowany ryż, podsmażone warzywa i pieczarki, poszatkowaną natkę z pietruszki, sól, pieprz i przyprawy. Masą wypełniać bakłażany i układać na wysmarowanej olejem blasze, lub włożyć do żaroodpornego naczynia. Zapiec w piekarniku około 20-30 minut.
Krem z sera tofu i owoców
25 dag świeżych owoców: malin lub brzoskwiń, 35 dag sera tofu, 2 łyżki miodu lub brązowego cukru, pół szklanki posiekanych orzechów i migdałów
Wszystkie składniki dokładnie zmiksować na jednolity krem. Schłodzić i nałożyć do miseczek. Udekorować owocami i cząstkami orzechów.
Ciasto daktylowo-bananowe
25 dag suszonych daktyli, 1/3 szklanki oleju słonecznikowego tłoczonego na zimno, 2 dojrzałe banany, 30 dag pszennej razowej mąki, 30 dag płatków owsianych, 2 łyżki miodu (niekoniecznie), pół szklanki orzechów włoskich
Daktyle zalać niewielką ilością wody. Gotować 15 minut do rozgotowania się daktyli. Masę ostudzić i wymieszać z olejem, dokładnie utrzeć na puszystą masę. Ucierając dodawać banany i na koniec mąkę, płatki i posiekane na drobne kawałki orzechy. Jeśli ciasto jest za gęste dodać wody. Piec około 25-30 minut w dobrze nagrzanym piekarniku. Kroić, gdy ciasto wystygnie. Przed pokrojeniem dobrze byłoby odstawić je na kilka godzin w chłodne miejsce.
...
Zupa - krem z kalafiorów i migdałów
1 mały kalafior, 1 cebula, 10 dag migdałów, 2 łodygi selera, 2 łyżki oleju tłoczonego na zimno, sól i pieprz do smaku
Zagotować wodę, włożyć umyty kalafior i gotować około 10 minut. Na patelni z olejem poddusić pokrojoną cebulę, pokrojone drobno łodygi selera, a pod koniec duszenia dodać posiekane migdały. Połączyć z wywarem z kalafiora i gotować jeszcze 5 minut. Po wystygnięciu wszystkie składniki zmiksować. Zupę doprawić do smaku solą i pieprzem. Można podawać z grzankami z razowego chleba.
Kasza z grzybami i soczewicą
pół szklanki kaszy gryczanej, pół szklanki soczewicy, 20 dag pieczarek, 1 kalafior, seler, cebula, por, 3 łyżki oliwy, 2 łyżki posiekanej pietruszki
Ugotować kalafiora i podzielić go na różyczki. Pokroić w kostkę pora, cebulę i seler. Poddusić na patelni na rozgrzanej oliwie, pod koniec duszenia dodać pół szklanki wody. Podsmażyć oczyszczone i pokrojone w ćwiartki pieczarki lub ugotowane i pokrojone w kostkę inne grzyby. Połączyć grzyby z warzywami i dusić razem przez 10 minut. Ugotować kaszę gryczaną na sypko razem z soczewicą. Wszystkie składniki wymieszać i doprawić do smaku solą i pieprzem. Posypać natką z pietruszki.
Tutki orzechowe
składniki na ciasto: 25 dag mąki pszennej razowej, 3 łyżki oleju, 4 łyżki mąki sojowej; składniki na nadzienie: 25 dag orzechów włoskich
Mąkę pszenną połączyć z mąką sojową i z olejem. Zagnieść ciasto dodając tyle wody, aby osiągnąć właściwą konsystencję. Zagnieść ciasto i uformować około 30 kulek wielkości orzecha włoskiego, ułożyć je na desce, przykryć i wstawić do lodówki na noc. Następnego dnia kulki z ciasta rozwałkować cienko na stolnicy. Uformowane w ten sposób cienkie placuszki przekroić na połowy, na środku każdej części umieścić łyżeczkę nadzienia ze zmielonych orzechów. Zwinąć tutki i ułożyć je na posmarowanej oliwą blasze. Piec w nagrzanym piekarniku 15-20 minut.
...
Piknikowy koszyk
Ciepłe miesiące wiosny czy lata to dobry moment na wybranie się na piknik. Można z sobą zabrać produkty i przygotować smaczny posiłek na łonie natury. Jeśli teren nie jest skażony wyziewami naszej technicznej cywilizacji, wówczas możemy zebrać coś niecoś wokół siebie. I delektować się zebranymi świeżymi zieleninami.
Doskonale smakują listki, a także kwiatki mniszka lekarskiego, czyli zwykłego mlecza, które rosną niemalże wszędzie. Ale jeśli są zbyt gorzkie to jest to znak zarówno dla zająca jak i dla nas, aby ich jednak nie jeść. Listki, które wyrosły w cieniu są smaczniejsze od tych, które rosną w pełnym słońcu. W wielu krajach, na przykład we Francji, mniszek traktowany jest jako doskonała sałata do posiłków. Można także rozejrzeć za słodkim deserem, czyli za kwiatami akacji. Doskonałe są na surowo. Można także upiec z nich doskonałe ciasto, a także nadają się jako farsz do naleśników.
Namawiam, przy okazji, do nazbierania kwiatów bzu czarnego. Zaparzone potem, w zimie w czajniczku są doskonałe na różnego rodzaju przeziębienia. Już sam ich zapach działa leczniczo na drogi oddechowe. Można zaparzać świeże kwiaty, a także można ususzyć je na zimę i w razie przeziębień, a także bez takich okazji wypijać dziennie po szklance.
Cukinia z grila lub z ogniska
5 małych cukini, 2 łyżki oliwy, 2 ząbki czosnku, łyżka soku z cytryny, przyprawy: bazylia, pieprz, sól
Cukinie umyć i przekroić wzdłuż na połówki. Do naczynia włożyć rozgnieciony ząbek czosnku, sok z cytryny i przyprawy. Wymieszać. Sosem posmarować z wierzchu cukinie. Ułożyć na grilu i piec około 10-15 minut. Pieczenie cukini na ognisku jest trochę bardziej skomplikowane. W tym celu musimy zabrać z domu blachę do pieczenia z piekarnika. Przed ułożeniem i podpaleniem ogniska ustawiamy w nim kilka kamieni lub cegieł, tak aby można było, gdy przyjdzie czas, położyć na nich blachę. Gdy w ognisku znajduje się już żar, umieszczamy blachę z cukiniami, tak aby ogień nie był jednak za mocny. Pieczemy do miękkości.
|
